Cũng cái nắng gắt ngỏng của buổi trưa hè …Nhưng thay vì cùng rủ nhau trốn ngủ ở đầu con ngõ xúm xít dành nhau bong mát dưới gốc cây khế chua lè , hay dưới tàn cây mận hồng khẳng khiu , cả năm vừa đến mùa chỉ kịp ra những trái non xèo đã bị vặt trơ cành .Bầy con gái ngày xưa bốn đứa , nay còn ba . Tình cờ không sắp đặt họ gặp lại nhau trong một căn phòng trang trí sang trọng , râm rỉ cái mát lạnh lạnh của chiếc máy lạnh tân tiến đang xả hết tốc lực , đuổi cái nắng và cái nóng điên người của ngày xưa . Bầy con gái gặp lại nhau sau bao năm xa cách . Nửa thân ái nửa lạ lẫm , họ đang cùng đưa nhau về những ngày xưa dấu ái của họ .
Ngón tay nghịch ngợm khuấy khẻ chiếc thìa trong ly nước cam vừa được mang ra trên bàn , tạo thành tiếng lanh canh nhè nhẹ từ chiếc ly mui` cam Bố Hạ ( cam sành ) thơm nức chưa uống đã nghe vị mát ngọt thanh chua đượm nơi cuống họng . Mắt Nâu nhìn bạn vừa nói vừa chắt miệng tiếc rẻ :

- Thật không ngờ , lâu quá rồi Huyên Thuyên nhỉ . Dể có trên ba chục năm rồi . Ai biết chúng mình lại có thể gặp nhau một cách bất ngờ như vậy . Tiếc là mình vừa đến tối qua mà Huyên Thuyên chỉ còn ở lại thêm có vài ngày là đã đi rồi … Thật không đủ chia hết tâm tình gì với Huyên Thuyên hết .

Mắt Nâu giờ là việt kiều Canada . Thân hình nãy lửa eo thon ngực nỡ so với thời con gái , nay đã biến mất , thay vào đó là tướng đẫy đà mệnh phụ , vòng eo gần bằng vòng ngực . Khuôn mặt cũng có phần thay đổi tròn đầy , nếu không nhờ đôi mắt vẫn to tròn sâu thẵm và buồn tênh như thuở nào thì có lẽ khó mà nhận ra được đó là Mắt Nâu của xưa kia . Nghe Mắt Nâu kể thì giờ cô đã làm bà nội rồi . Con cái đứa nào cũng có phận riêng của nó , bổn phận của cô đã xong với các con . cô không còn phải nặng gánh lo toan như ngày mới di tản . Nhớ ngày 29 tháng 4 năm ấy , theo người chỉ dẩn tận mắt thấy xác chồng bị bắn chết . Nằm chồng chất ngỗn ngang bên các bạn đồng ngũ của anh trong lúc thủ giữ cố chận con đường tiến của họ vào thủ đô Sàigòn ở cầu Hàng Xanh . Mắt Nâu chỉ còn kịp đắp chiếc khăn tay trắng lên mặt chồng như lời tiễn đưa cuối cùng của người vợ .Giữa cảnh máu vãi thịt văng , nhớ lời dặn dò lần cuối của chồng hôm trước khi anh kịp ghé về nhà gặp vợ con được mấy phút .
“ Tình hình gây cấn này . Đám tướng tá chỉ huy và bạn bè anh bỏ chạy rất nhiều , nếu anh không về kịp , hay anh có mệnh hệ nào . Không đưa được gia đình đi , thì em hảy cố đem mẹ và con đi đi , Mẹ anh đã một lần bỏ của chạy lấy người vì sợ cộng sản . Bỏ nơi chôn nhau cắt rún , gồng gánh chồng con chạy từ Bắc vào Nam . Bây giờ nếu mình thua , họ tràn vào chiếm cả miền nam . Làm sao cụ sống nổi nếu bị trả thù về cái tội ấy .”
Mắt Nâu nhanh chóng quay về nhà . Ôm con đứa bế đứa cỏng , tay dắt mẹ chồng , với chút tư trang dành dụm , đưa cả nhà chạy thóat ra bến cảng kho năm Bạch Đằng theo làn sóng người tuôn lên tàu bỏ đi . Trên đảo Guam cô chứng kiến từng đợt người bỏ chạy được đổ xuống tại đây .Kẻ mất con người lạc chồng nhốn nháo rả rời , vậy mà mắt vẫn hướng về quê hương hy vọng ngày trở về chỉ trong nay mai . Loa phóng thanh không ngừng loan đi những tin tức nóng hổi về tình hình trong nước . Và hy vọng cuối cùng cũng không còn nữa khi loa cho họ biết rằng kể từ giờ phút này trên thế giới sẽ không còn có ngọn cờ vàng ba sọc đỏ nữa ( *1 ), nó đã được xóa đi như thay thế cho lời nói đau lòng trận chiến VN giờ đã hòa bình nhưng chúng ta lại là kẻ chiến bại Sài Gòn thất thủ con đường về không còn . Mọi chuyện lúc đó đối với Mắt Nâu cứ như cơn mộng du mà làm … Chẳng tính toán chẳng sắp xếp thế ma` trong cơn đau xóay mất chồng , mất quê hương cô lại là người may mắn , tìm ra con đường sống , tương lai cho con cái của mình sớm nhất . Vậy mà đắn đo mãi , đợi đến lúc thành bà nội Mắt Nâu mới quyết định bước thèm bước nữa với người đàn ông đã theo đuổi chờ đợi cô hẳn hơn hai mươi mấy năm qua rồi . Lần về VN này của Mắt Nâu cũng là để cô nhân dịp tổ chức kỷ niệm 2 năm thành hôn của mình bên bạn bè thân cũ và gia đình còn lại ở đây .
Thu Xưa tiếp lời Mắt Nâu bằng nụ cười tươi :

- Mình cũng thật bất ngờ quá , trưa hôm qua tiệm vắng khách mình để tiệm cho con bé Huế Thơ trông , chạy về nhà nghỉ trưa . Vậy mà vừa về đến nhà chưa kịp mở cửa thì nó đã gọi bảo mình phải ra ngay .Lý do là có một khách hàng lạ , vào tiệm cứ nhất định nói rằng .
Ngoài dịch vụ nối tóc làm lông mi giả theo kỷ thuật mới đang được thịnh hành bây giờ , như bà đọc trong tờ quảng cáo . Thì chủ nhân của tiệm còn biết về cách bói lông mi rất giỏi . Rồi chỉ muốn gặp mẹ để được bói lông mi thôi chứ không muốn làm gì hết . Con bé Huế Thơ khổ sở chẳng biết làm sao đành phải gọi mình ra ngay … Trên đường đi mình cứ ngờ ngợ , vì lạ quá chuyện bói lông mi chỉ có tụi con gái bọn mình ngày xưa hay chơi trò này . Mà lâu lắm rồi , chính mình cũng không còn nhớ đến trò chơi này . Sao giờ lại có người nhắc đến ? Chẳng lẽ là Mắt Nâu … Mà Mắt Nâu đến tối nay mới về đến , mình phải ra sân bay đón cô ta mà , vả lại Huế Thơ nó đâu có lạ gì Mắt Nâu đâu … Đến lúc đứng trước mặt Huyên Thuyên thì mình ngỡ như người đang nằm mộng . Bao nhiêu đó năm Huyên Thuyên vẫn không thay đổi ,
Vẫn cái tính nghịch ngợm , thế mà mình không nghĩ ra .

- Thì Thu Xưa cũng vậy , gặp bạn không mừng mà lại khóc như mưa .

Xưa mít ướt tên gọi của người con gái đầy mặc cãm , thường tự ví mình qua câu thơ “ Em là người con gái trời bắt xấu “ Tính nhu mì hay khóc tủi thân . Thu Xưa không đẹp bằng ba đứa trong bày con gái , nhưng lại được cái có duyên ngầm , trội hơn bày con gái ở cái nết Công Ngôn Hạnh . Nên Thu Xưa là người bỏ cuộc chơi đi lấy chồng sớm nhất . Lấy chồng về làm dâu xứ Huế . Bởi mang nặng mặc cãm , thua kém xấu xí lại may mắn lấy được người chồng có danh phận gia đình khá giả quan liêu trọng vọng ở vùng đất Thần Kinh cổ kính im lìm . Thu Xưa gói gém thời con gái mơ mộng kiêm nhường , để trở thành một người con dâu đãm đang giỏi giang chịu đựng những cái khắc khe nề nếp vô căn của Ôn của Mệ nhà chồng . Bên chồng Thu Xưa thực hành đúng câu Phu xướng phụ tùng . Chồng bảo đàn bà có học cao mấy thì “ Đái cũng không qua ngọn cỏ .“ Vợ chẳng nên biết gì hơn , ngoài chuyện từ nhà đến chợ , lấy bếp hồng làm bạn khuya sớm thủ phận vợ ngoan . Lấy được vợ , chồng Thu Xưa hình như quên hẳn những cử chỉ lãng mạng lời nói ngọt ngào của thời yêu nhau mà anh dành cho cô . Hương lửa vợ chồng , bằng chứng chỉ là những đứa con sinh năm một . Đến đứa con thứ ba ra đời thì mệnh nước đổi thay . Chồng Thu Xưa , giữ chức vụ hành chánh cao cấp biết rỏ tình hình nguy cập hơn ai hết . Anh lại được dành một chổ ưu tiên cho cả gia đình trong chuyến máy bay ra đi với người Mỹ . Thế nhưng khi về bàn với gia đình thì cha anh nhất định sẽ không đi đâu nếu phải bỏ lại bộ bàn đèn mà ngày đêm ông vẫn nằm bên nó thả hồn giao hoan cùng nàng tiên nâu huyền ảo . Rốt cuộc cuộc di tản xa xôi nhất của cả nhà đến nơi định cư mới của họ chỉ là từ Huế tới Sàigòn thủ đô mà ai cũng nghĩ nơi an tòan nhất còn lại của niềm Nam , Việt Nam một nữa phần đất có hình cong chử S hiếu hòa . Nhưng rồi chuyện gì phải đến đã đến . Cũng như mọi người , học tập cải tạo là điều ưu đãi cho những ai lựa chọn sự ở lại . Ngày chồng ra đi Thu Xưa chỉ mới là thiếu nữ non nớt chưa đến 22 tuổi đời , vậy mà ngày chồng về
Thu Xưa đã thành một thiếu phụ già dặn . Phận đàn bà ngày xưa chồng ví đái không qua ngọn cỏ . Nay Thu Xưa phải tự vượt qua khỏi ngọn lau cao vợi để học mánh mung chụp giựt ngoài chợ trời . Một mình thay chồng gánh vác giang san nhà chồng , chắt chiu nuôi đàn con dại trong cái lý lịch mịt mờ tương lai . Chiến tranh đã tàn từ lâu , vậy mà vợ chồng Thu Xưa phải mất đi 13 năm dài đốt cháy tuổi xuân mới thấm được hai chữ đoàn tụ . Nhưng để thấy hai chữ Tự Do thật sự thì vợ chồng cô phải mất thêm ít năm sau nữa mới có , cũng nhờ lòng nhân đạo nhỏ giọt của người Mỹ , cuối cùng cả nhà cô đã tìm được đến bờ bến tự do .Cái giá phải trả không nhỏ , nhưng cũng không quá đắt so với những người đã phải trả bằng tánh mạng mình trên biển cả cũng vì hai chữ này . Cuộc đời mới đã cho gia đình Thu Xưa tầm nhìn trong hy vọng và cơ hội bắt đầu làm lại tất cả nơi xứ lạ tiếng người này .Ở cái tuổi gần hết nữa đời người vẫn chưa gọi là quá trể ,Thu Xưa nhanh chóng học hỏi phong tục tập quán , hội nhập ngay với xã hội của người Mỹ .Các con đứa nào còn đủ tuổi , đủ điều kiện cô đẩy chúng vào trường mài mòn sách vở với người ta . Huế Thơ con gái đầu lòng của Thu Xưa tự cho mình lớn quá tuổi không có sức học chữ xin theo mẹ đi học nghề . Chọn lựa mãi thấy không có nghề nào bằng nghề làm tóc và làm móng tay , học nhanh lại dể kiếm tiền , nên hai mẹ con chia nhau vừa học vừa làm cần cù mãi . Chẳng bao lâu họ từ thợ ra chủ , lúc đầu mở tiệm nhỏ rồi ra thêm tiệm lớn , một tiệm nail thành hai tiệm nail . Không kể phần của Huế Thơ có tiệm riêng cho mình . Cuộc đời mới cứ thế ưu đãi Thu Xưa như trả lại những tháng ngày nhọc nhằn năm cũ … Tưởng rằng đây là lúc mình có thể mĩm cười được với hạnh phúc vững vàng cơm áo mà mình đã tạo ra cho chồng con cùng hưởng rồi chứ . Nào dè ông chồng của Thu Xưa bổng dưng trở chứng sanh tật bất ngờ , làm Thu Xưa dở khóc dở cười trong cảnh bẽ bàng cay đắng . Đó từ ngày chồng cải tạo chồng về cho tới lúc dọn đi Mỹ , mọi thứ nhất nhất một tay Thu Xưa xoay sở lo toan chẳng một lời than van , chẳng mong một tiếng cám ơn của chồng để được an ủi thì chớ .Ông ta có làm gì đâu ngòai việc cả ngày rảnh rang cơm nhà quà vợ tha thẩn tìm gặp bạn bè cũ , khóac lên người lại chức tước oai phong của một thời xa xưa , dùng nó tổ chức ra hết hội đoàn này đến hội đoàn khác , họp hành chống cộng chữi bới chụp mũ nhau hăng tiết vịt , văng nước miếng , tũn mũn hơn cả đàn bà . Chưa hết rảnh , ông bảo ước muốn cuối cùng của ông trước khi nhắm mắt là về quê hương đi từ Bắc vào Nam để suy ngẫm nhìn lại những gì ông đã trải qua từng vùng đất nước ông sinh ra và lớn lên . Đôi khi thấy chồng vô lý và ích kỷ quá chỉ luôn nghĩ cho mình và kể lể hoài về cái dỉ vãng đày đọa trong tù , trong khi đó thì vợ con ông ở ngoài có sung sướng gì , nhịn ăn nhịn mặc , dành dụm từng muỗng đường , từng ký mỡ , gửi nuôi ông sao ông không nghĩ . Cũng muốn cãi với chồng nói cho ông hiểu , nhưng phận đàn bà Việt Nam dù gì cũng vẫn không thóat khỏi mấy chữ Tam tòng tứ đức , chồng muốn là trời muốn , thôi thì tiền bạc giờ cũng không thiếu , cho chồng đi một lần chữa bịnh hội chứng VN cũng có gì mà tiếc . Nhưng đi được một lần thì ông lại có cớ đi về lần thứ hai lần thứ ba , rồi phần thưởng cuối cùng cho Thu Xưa là tờ giấy ly dị cùng với những điều kiện chia của cải . Có ai tin rằng ở cái tuổi gần đất xa trời chồng của mình lại nỡ đưa tay cắt đứt chừng đó năm tháng tình nghĩa vợ chồng , để đành đoạn đón trong tay một tình yêu non trẻ mới .Trong tiếng thở dài và ánh mắt rưng rưng Thu xưa kết thúc câu chuyện của mình bằng những đắng cay cam phận , tình không giữ được thì tiền có nghĩa lý gì . Thủ tục ly dị nhanh chóng con cái đã lớn chẳng cần ai tranh giành nuôi nấng , tiệm hai cái chia mỗi người một cái , nhà bán chia hai đường ai nấy đi gọn ghẽ sạch nghĩa tào khang . Giờ ông giữ một tiệm bên Mỹ đón , đón vợ mới cưới trẻ măng từ VN sang cho làm bà chủ . Còn Thu Xưa buồn tình ôm tiền bạc còn lại sau cuộc chia tay , về lại VN mở tiệm mở trường dạy thẫm mỹ . Có vợ chồng Huế Thơ theo về phụ giúp , Thu Xưa tự do đi về lúc ở Mỹ lúc ở VN chẳng có gì ràng buộc . Nhờ vậy mà Huyên Thuyên trong chuyến về VN lần này mới vô tình tìm gặp được bạn cũ qua tờ báo diễn đàn chuyên nói về cách làm đẹp của phụ nữ . Trong mục quảng cáo Huyên Thuyên nhận ra được hình và tên của Thu Xưa là chủ nhân , hấp dẫn nhất là phần giới thiệu về cách gắn lông mi giả làm bằng tóc thật có thể giữ lâu dài từ ba đến sáu tháng không cần phải gở ra . Huyên Thuyên mường tượng nhớ ngày xưa bói lông mi la` tro` chơi ưa thích nhất của Thu xưa , mà trò chơi rất giản dị . Cứ một lần ai xí được một sợi lông mi rụng từ mắt mình , thì đưa cho người đó bí mật để chiếc lông mi ở mấy ngón tay mà mình chọn lựa , xong lấy bàn tay kia chặp lại đưa cho người bị rụng lông mi , chỉ từng ngón tay nói lên điều ước muốn nho nhỏ của mình hôm đó chẳng hạn như “ người yêu sẽ đến thăm bất ngờ hay nhận được thư của bạn ect …” . Khi ước đủ năm điều ước , coi xem lông mi nằm trong ngón tay nào , thì điều ước ở ngón tay đó sẽ thành sự thật . Bói riết lông mi rụng không kịp , Thu Xưa hay bức lông mi của mình cho Huyên Thuyên bói đỡ , có khi còn đè lũ con gái ra bức lông mi mượn đỡ , cho mình được bói ăn gian dể sợ . Vì vậy khi tìm đến gặp bạn Huyên Thuyên chọc bạn bằng cách đòi hỏi cắc cớ vậy xem bạn có đoán ra được không . Nào ngờ tìm gặp được Thu Xưa thì lại có cả Mắt Nâu . Cuộc hạnh ngộ tưởng chẳng bao giờ có , vậy mà nó xảy ra như một ưu đãi bất ngờ dành cho bày con gái . Ngoại Trừ Thánh Thiện người con gái thứ tư đã ra đi mãi mãi trong tai nạn của chuyến máy bay di tản các trẻ mồ côi vào những ngày hỗn độn cuối cùng năm 75 . Thì ba đứa đang ngồi lại đây , nhìn ngắm làm quen với sắc diện hình thể mới mà năm tháng trần ai có làm thay đổi họ theo thời gian . Thì đâu đó trong đôi mắt lé kim mại mại có duyên , dưới làn mi nối cong giả tạo chau chuốt của Thu Xưa , Huyên Thuyên vẫn tìm được mình trong đó , trở về với con bé thưở nào , có nụ cười long lanh híp cả mắt mỗi khi dành được miếng xoài tượng chua chua dòn tan to nhất hay chụp được trái mận sọc chưa đủ lớn chát ngầm dấu vội vào túi , miệng to nhất hối liên hồi , cho cả bọn xúm nhau ôm cây rung cho mận rớt . Mà chạy cũng mau nhất nếu bị chủ cây mận xách gậy rượt đuổi . Lời nào cho hết , vui trong nước mắt . Ba mái đầu không còn xanh , Trời sao mà nói được nhỉ , nếu không nhờ có thuốc nhuộm chắc giờ đứa nào cũng nửa đen nửa trắng hết rồi còn gì . Chuyện trò tỉ tê mãi , mấy chục năm qua ngoài nhắc lại kỷ niệm thời thơ dại con gái với nhau , họ còn có biết bao nhiêu câu hỏi của thời xa cách hoạn nạn . Chuyện của Mắt Nâu và Thu Xưa đã vậy Huyên Thuyên thì có hơn gì họ , trong những ngày tháng trầm luân đó . Thấy tình hình ngày càng không ổn , sợ rằng SG sẽ mất trong nay mai . Gia đình của Huyên Thuyên chia ra làm hai . Cha đem ba đứa em giữa của Huyên Thuyên đi trước , mẹ ở lại với Huyên Thuyên con gái lớn và út đang còn ẵm ngửa , chờ người con trai cả vẫn còn chưa biết ra sao , có lẽ đang tìm đường chạy về vì Ban Mê thuộc đã tuyên bố thuộc về Việt Cộng . Ngày 27 tháng tư chiếc trực thăng đáp đến điễm hẹn trên một nóc trần cao sân thượng, đã không có một nửa gìa đình còn lại của Huyên Thuyên trong đó . Mẹ Huyên Thuyên đã lưạ chọn sự ở lại vì không có anh cả . Giải phóng vào , để tránh khỏi cảnh họ vào gỡ từng viên gạch , moi từ nóc nhà tới đường hầm thông cống để tìm vàng đánh tư sản , đẩy cả nhà đi vùng kinh tế mới . Cô nhận lời lấy tên cán bộ cao cấp đầy tuổi đảng , lấy được vợ trẻ và làm chủ ngay ngôi nhà đồ sộ mấy tầng lầu , nằm ngay giữa lo`ng thành phố lớn mang tên Bác của nhà vợ . Thì đó cũng là điều đảng và nhà nước công bình trả công cho những năm chiến đấu nằm rừng sâu nước độc để giải phóng dân tộc của hắn bao năm qua . Nhờ vai vế lớn của chồng gia đình Huyên Thuyên sống khá yên ổn , trong thời gian chờ cha bảo lãnh cho mẹ và út đi được . Lần này dù biết rằng đi mẹ phải để lại hai đứa con . Anh cả thì đang cải tạo , Huyên Thuyên có chồng hồ sơ không thể xúc tiến . Cắn răng đứt ruột khóc cạn nước mắt mẹ cũng phải đi không chần chờ như lần trứơc . Phải nói mẹ là một trong số ít những người đàn bà được cấp xét hồ sơ nhanh chóng cho đi theo diện chồng bảo lảnh đầu tiên ngày đó . Mẹ và út đi , anh cả còn ở trại cải tạo . Huyên Thuyên ở lại , mới thấm câu hát ru em mộc mạc “ Gió đưa cây cải về trời , rau răm ở lại chịu đời đắng cay “ . Chồng của Huyên Thuyên giờ không còn là anh cán bộ khờ khạo . Coi người vợ trẻ đẹp trinh nguyên của mình là một chiến lợi phẫm quý báu cần được nâng niu như trước nữa . Sàigòn đã đổi mới họ . Cứ càng nhiều tuổi đảng thì càng dể ăn hối lộ . không muốn ăn cũng được nhét cho ăn .Ngành nào ăn hối lộ ngành ấy … Làm kho gạo hối lộ gạo , làm xi măng hối lộ xi măng , làm sắt hối lộ sắt . Làm bưu điện hối lộ quà mỹ … Cái thứ gì đứng tên nhà nước quản lý , thì cái thứ đó trở thành món hối lộ nóng đủ nung thành vàng ròng … Mà vàng thì đổi ra con gái . Đất nước mới độc lập còn nghèo , lại gặp nạn trai thiếu gái thừa ( trai số chết vì chiến tranh giành độc lập , số bị đày đi tù cải tạo, số trốn ra nước ngòai , thiếu là phải ) Con gái bỗng trở thành lạm phát . Đói đầu gối phải bò … Chữ Trinh ngày xưa bán cho đế quốc cho ngụy cũng dư nuôi được cả một gia đình sung túc nho táo ăn phỉ miệng . Mà người con gái vẫn còn bị mắng là làm Tô phong điếm nhục gia đình . Bây giờ đất nước hòa bình bỗng rớt vào cái nghèo vô chí . Chữ trinh đem bán có khi chỉ được tô phở đủ nuôi miệng mình , quên cả nhục . Sàigòn bây giờ như cô gái vào tuổi dậy thì , gặp cảnh nhà thất cơ lở vận , thèm học đòi chưng diện làm sống lại cái dĩ vãng vàng son của cha anh ngày xưa . Dựa vào những anh cán bộ ngày nay như chồng của Huyên Thuyên , có quyền thế vặn vẹo trong tay đủ luật sống và sinh mạng của nhân dân với tiền bạc quà cáp thuốc men gửi từ nước ngoài về . Tiền là hơi thở làm Sàigòn có thêm sinh khí ăn chơi dù như cô gái chân quê gót chưa sạch nước phèn , nhưng cũng đủ đánh đổ từ từ cái lý tửởng xây dựng một thiên đường Xã Hội Chủ Nghĩa vô sản …Các cán bộ lão thành chẳng biết tự bao giờ chỉ còn nghĩ đến hửơng thụ những bữa tiệc ăn nhậu tưng bừng , ngả nghiêng học làm tình trên da thịt của những cô con gái tuổi đáng con mình còn xuân tươi nhưng gia cảnh đói nghèo tội nghiệp . Trong lúc đau khổ chán đời vì sự ăn chơi thay đổi của chồng , thì Huyên Thuyên phát giác mình lại có mang với hắn , niềm vui được làm mẹ đến trong cái buồn vô hạn mờ mịt của tương lai . Thằng bé con sinh ra được 2 tuổi , anh cả của Huyên Thuyên được thả về từ trại cải tạo sau 6 năm học tập , anh được về sớm hơn các bạn cùng khóa vì nhờ vào cánh tay thế lực rộng lớn của Khả chồng Huyên Thuyên . Một năm trước đó khi được theo chân chồng đi công tác bên Đức , Huyên Thuyên mẹ cô biết tin tìm cách sang thăm , trong tuyệt vọng cô khóc với mẹ tỏ ý muốn nhân cơ hội này trốn ở lại xin tỵ nạn , nhưng mẹ Huyên Thuyên khuyên cô ráng hy sinh trở về lo cho anh cả thóat khỏi cảnh tù tội trước đã , Cô trốn tỵ nạn ở đây thì chỉ có hại thêm cho anh cả của cô còn trong tù mà thôi , biết phải làm gì hơn vã lại đứa con trai đầu lòng của cô cũng còn quá nhỏ để mất mẹ . Trở về cô thúc dục năn nỉ chồng lo cho anh cả được về sớm với 5 cây vàng lót đường vậy mà cũng mất 6 năm cải tạo . Anh em gặp nhau mừng tủi chưa cạn lời , anh cả thề không sống chung mái nhà với kẻ cướp , lang thang ngày đạp xích lô tối ngủ công viên . Nhưng đó cũng là cách hay để anh né tránh sự kiểm soát bên chồng của Huyên Thuyên họ khó nắm bắt hành động của anh liên lạc móc nối tổ chức vượt biên do sự giúp đở của mẹ . Ngày ra đi anh cả chẳng cho Huyên Thuyên một chuẩn bị nào chỉ cho cô biết trước giờ đi trong vòng 2 tiếng đồng hồ buộc phải quyết định dứt khóat bỏ con lại đi với anh trong vòng 2 tiếng đồng hồ . Nước mắt Huyên Thuyên lại đong đầy vắt cạn . Lời anh cả thiết tha dứt khóat “ Thuyên suy nghĩ kỷ đi gả em cho kẻ thù là một sai lầm của mẹ , nhưng có lẽ lúc đó mẹ cũng không có sự lựa chọn nào khác hơn . Em đã hy sinh quá nhiều mà đến lúc này còn bắt em phải dứt tình mẫu tử thật là không phải , nhưng chuyến đi này nhất định phải thành công vì nó gồm có nhiều người đang ở vào hoàn cảnh ngặt nghèo sống trốn chui trốn nhủi ngòai vòng pháp luật nếu sơ hở bị bắt thì chắc họ không mong gì được sống sót vì chồng hồ sơ lý lịch tội lỗi dày cộm
ở sở công an đang chờ đợi họ . Nên anh không thể để em đem con nhỏ theo được , Chỉ cần một tiếng khóc vang của nó là mình sẽ bị lộ ngay . Nếu em vì con ở lại bên người chồng bê tha đang ruồng bỏ em , sắm nhà mới cho một cô gái trẻ khác anh không muốn nói đó là vợ h ai vợ ba của hắn . chôn vùi đời mình trong một xã hội lũng đoạn của những con người đang dùng quyền hành để đưa cả một thế hệ trong tương lai vào hủy diệt trong sự nghèo nàn dốt nát cho chúng dể cởi đầu cởi cổ vì quyền lợi riêng tư . Em cần phải thở trong không khí tự do , để có hy vọng mang lối thóat cho con em sau này . Nghe lời anh thu xếp đi Thuyên ạ ! chỉ cần em đem theo giấy tờ cần thiết . Còn mọi thứ thuốc men em cần anh đã chuẩn bị đầy đủ hết rồi , đừng để quá muộn .

Không để mình suy nghĩ thêm Huyên Thuyên nhắm mắt làm liều bỏ lại tất cả để đi theo anh cả . Anh không nói nhưng bây lâu nay anh đã âm thầm theo dỏi biết được Huyên Thuyên đang cần thuốc trụ sinh để chữa chứng bệnh phong tình do chồng cô đem về từ chốn ăn chơi đổ lây cho cô . Chuyến đi đã được chuẩn bị kỷ càng vậy mà cũng nguy hiểm không kém tưởng chết chùm cả đám . Huyên Thuyên nhớ mãi đêm hôm đó khi xe bị chận xét bất ngờ tưởng là đường giây bị lộ , mọi người phát hoảng bỏ chạy thóat thân tứ tung . Giữa đêm tối trời không ánh trăng những bước chân rối bời trốn chạy hất từng cụm cát văng lên mặt . Trên ngọn đồi cao chơ vơ núp mình vào nhà mồ mà sau này cô mới biết người gọi nơi đó là mộ ông Hòang Hàn Mạc Tử . Run sợ lắng nghe tiếng chó sủa văng vẳng đưa từ chân làng theo từng cơn gió thốc thổi phù qua thân thể tâm thần tán loạn nằm chờ sáng mà sao thấy không biết giữa cái sống và cái chết cái nào sướng hơn . Ngày hôm sau mò được ra đến chợ nhờ dân làng thương tình chỉ đường đón xe đò về lại thành phố . Lúc về đến địa chỉ điểm hẹn mà anh Cả đã dặn học thuộc lòng trước , phòng khi gặp bất trắc ai thóat thì phải về đây . Huyên Thuyên mới biết trong suốt quãng đường thóat thân chân cô đi đôi dép không biết của ai mà lại chiếc nọ chiếc kia thật buồn cười . Chuyện không may xảy ra chỉ vì chuyến đi trùng vào với một tổ chức khác không có lót đường trước nên họ tìm cách chặn bắt phá vỡ chuyến đi ấy . Mấy ngày sau Huyên Thuyên cùng mọi người đi lần nữa bằng đường bộ lần này thì thoát sang vùng biên giới Thái Lan , được bố mẹ bảo lãnh sang Mỹ . Ở đây Huyên Thuyên đi học lại ra trường làm về thiết kế thời trang . Giấc mộng đem con sang đoàn tụ với mình không thành , vì người chồng cán bộ của cô dứt khóat không cho con của mình theo người mẹ phản quốc , thậm chí ông ta đem đổi tên và làm khai sinh mới cho đứa con dưới tên người vợ sau này của ông . Dòng đời cứ mãi trôi Huyên Thuyên rồi cũng lập gia đình và được làm mẹ một lần nữa sống hạnh phúc bên chồng con , nhưng vẫn ôm hy vọng một ngày nào đó cô sẽ gặp lại đứa con bên kia biển .
Chuyện trò mãi chẳng ai để ý đến cơn mưa đang xối xả bên ngoài , chỉ khi tiếng chuông cửa inh ỏi hối thúc , tiếng honda rầm rỉ rú lên thắng vội trong sân nhà . Thu Xưa mới thấy cái mát của mưa đã làm cho căn phòng trở nên lạnh ngắt tắt máy lạnh cô bảo các bạn để cô chạy ra xem ai đang làm ồn ào rôm rả dưới phòng khách thế kia :

- A y dà ơi ! anh Quân đấy phỏng , anh dúi vào cái xó xỉnh nào , chị dâu về từ tối hôm qua mà hôm nay mới đến ra mắt nhỉ . Vào đây xem có còn nhận ra ai đây nữa không ?

Tiếng Thu Xưa óng ả nhai dòn nói với người đàn ông có tên Quân vọng lại Huyên Thuyên chột dạ đưa mắt nhìn Mắt Nâu dọ hỏi như hiểu ý Mắt Nâu thì thầm bên cô giải thích nhanh :

- Là Trường Quân đấy Thuyên ạ , chồng của Mắt Nâu bây giờ là anh họ của Quân .

Có lý nào quả đất tròn lại nhỏ như vậy .

Guốc Xinh (bút hiệu khác của hatnang)