Tết Trung Thu xách đèn đi chơi, em xách đèn đi khắp phố phường...

Tôi còn nhớ lõm bõm một vài bài hát về Trung Thu, Trung Thu với tôi có nhiều kỷ niệm nhẹ nhàng và mang nặng những man mác suy nghĩ về quê hương yêu dấu .

"Ánh trăng sáng ngà, có cây đa to, có thằng Cuội già" là hình ảnh thong dong nhẹ nhàng biểu tượng của Việt Nam mà tôi quen thuộc từ bé. Mùa trăng sáng nhất là rằm tháng tám, nhưng thật ra, tập tục mừng trung thu cũng là của người Trung Quốc mà chúng ta ky cóp lại. Còn cây đa thì khác. Cây đa bản đình được xem như là biểu tượng của làng quê đất Việt là truyền thống, nguồn cội Việt Nam ta.

Trăm năm dầu lỗi hẹn hò
Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Cây đa cũ, bến đò xưa
Bộ hành có nghĩ nắng mưa cũng chờ

Hình ảnh một cây đa sừng sững, dẻo dai và một bến đò man mác gió lộng làm gợi nhớ đến miền Bắc nước Việt. Nhưng cũng như nhiều đứa trẻ khác lớn lên với cổ tích Việt Nam, cây đa là nơi có thần linh, có Bụt hiện ra ban phát hạnh phúc và no ấm cho những đứa bé khốn khổ.

Tôi từng tin rằng có một ngày nào đó, khi tôi được thăm một cây đa, thì Bụt cũng sẽ nhớ mặt tôi và hiện ra ngay trước cửa nhà, ngăn những giọt lệ mẹ tôi khóc vì nhớ bố và cho tôi những mâm cỗ ê hề hoa thơm quả ngọt. Chuyện đó chẳng bao giờ xảy ra, nhưng nghĩ về Trung Thu, về chú Cuội, chị Hằng về cây đa bến nước tôi không khỏi mỉm cười nhớ về những ngày xa xưa đó.

Miên man cùng ngồi với nhau nhớ về những kỷ niệm xưa, một người bạn nhắc nhở tôi về những chiếc lon sữa bò được dùng làm bát nhang trong đình trong miễu lần lượt bị biến mất vào mùa Trung Thu, vì lũ bé con nhón về nhà và làm thành những chiếc lồng đèn thật đặc biệt. Nếu là khéo léo, cái lon sữa bò đó còn được gắn bánh xe và cái gậy dài ngoẵng để đẩy khắp xóm và tạo nên tiếng linh kinh vui vẻ. Hoặc là vụng về hơn, chúng tôi dùng đinh đục những lỗ nhỏ ở đáy lon, luồn qua đó một sợi kẽm dài để xách đi. Trong những đêm tối trời và cúp điện, qua ngọn đèn cầy đặt ngay ngắn trong lòng lon là muôn vàn vì sao lấp lánh trong nhà. Chỉ một cái run tay, ánh sáng như nhòa đi, rồi lại lung linh tỏa sắc.

******

Mới gần đây hơn, hồi đi học, tôi có dịp làm một bài tập trong lớp Public Speaking. Đó là đứng trước cả lớp học và diễn thuyết, trình bày một điều mình ưa thích. Tôi chọn giới thiệu với cả lớp về Trung Thu. Lúc đó tôi nghĩ "Nói về Tết ta thì có lẽ đã thường, ở đây ai ai cũng biết cả..." thế là tôi chọn nói về Trung Thu.

Tôi cặm cụi ngồi làm một chiếc lồng đèn hình ngôi sao. Lấy đũa tre chẻ ra làm sườn, lấy giấy bóng dán lại với nhau. Cái lồng đèn của tôi nhăn nhúm một cách thảm hại. Và tôi cũng không nhớ mình được mấy điểm trong lần thi thố đó.

Mùa Trung Thu mỗi năm rơi gần vào những ngày lễ của Mỹ. Năm này sang năm khác, tôi dần dần thay đổi từ ngồi sau nhà vào những ngày gần rằm tháng tám, nhâm nhi ly nước trà và miếng bánh trung thu bằng việc đi ghé những buổi tiệc mừng Lễ Halloween cùng lũ bạn từ đủ mọi nẻo đường trên quả địa cầu. Nhưng rồi ở tuổi chín mùi trong suy nghĩ, tôi vẫn thèm có một lần được cầm lại chiếc lồng đèn lung linh sáng trong một đêm cúp điện, soi vào những góc nhà đen xỉn vì khói từ bếp củi năm nao.